देशात फ्लेक्स-फ्यूएल वाहनांचे आगमन रखडणार

फ्लेक्स-फ्यूएल यांच्यात ताळमेळ बिघडल्याने या वाहनांचे सादरीकरण लांबणीवर

वृत्तसंस्था, नवी दिल्ली

देशाचे पेट्रोलवरील अवलंबित्व कमी करण्यासाठी सरकारला रस्त्यांवर फ्लेक्स-फ्यूएल वाहने लवकरात लवकर आणायची आहेत, परंतु ही योजना आता ‘आधी कोंबडी की आधी अंडे“ म्हणीप्रमाणे द्विधा मन:स्थितीत अडकली आहे. जोपर्यंत बाजारात फ्लेक्स फ्यूएल पुरेशा प्रमाणात उपलब्ध होत नाही, तोपर्यंत वाहन कंपन्या मोठ्या प्रमाणावर उच्च-इथेनॉल मिश्रित वाहनांचे उत्पादन करण्यास तयार नाहीत.

त्याच वेळी, जोपर्यंत ई85 आणि इ100 वर चालणारी वाहने रस्त्यावर येत नाहीत, तोपर्यंत तेल कंपन्या त्यांच्या साठवणूक आणि पुरवठ्यामध्ये गुंतवणूक करण्यास तयार नाहीत. आता सरकार दोन्ही पक्षांशी चर्चा करत आहे.

फ्लेक्स-फ्यूएल आणि भारताची गरज काय आहे?

फ्लेक्स-फ्यूएल वाहने सामान्य वाहनांपेक्षा वेगळी असतात कारण ती पेट्रोलमध्ये इथेनॉल मिसळलेल्या कोणत्याही प्रमाणात पेट्रोलवर चालू शकतात. सध्या भारतात 20 टक्के इथेनॉल (इ20) पेट्रोल अनिवार्य आहे.

कच्च्या तेलाची आयात कमी करण्यासाठी, सरकारला आता इ85 (85 टक्के इथेनॉल आणि 15 टक्के पेट्रोल) आणि इ100 म्हणजेच 100 टक्के इथेनॉल यांसारख्या फ्लेक्स फ्यूएलकडे वळायचे आहे. इथेनॉल हे उसाचा रस, मका आणि सडलेली धान्ये यांसारख्या कृषी उत्पादनांपासून बनवले जाते. हे इंधन पर्यावरणातील कार्बन उत्सर्जन कमी करण्यास देखील मदत करते.

तेल कंपन्यांची चिंता

याचदरम्यान इथेनॉलचा साठा कमी होऊ शकतो, असे म्हटले जात आहे. तेल कंपनीच्या अधिकाऱ्यांच्या मते, जास्त इथेनॉल मिश्रित इंधनाची दीर्घकालीन साठवणूक धोकादायक आहे. जर साठवलेला साठा तात्काळ वापरला नाही, तर इथेनॉल ओलावा शोषून घेतो, ज्यामुळे इंजिनचे नुकसान किंवा गंज चढू शकतो. कंपन्यांचा असा विश्वास आहे की, जेव्हा मागणीची खात्री नसते, तेव्हा साठवणुकीच्या पायाभूत सुविधा उभारणे फायदेशीर ठरते.

तेलाची आयात कमी करण्यास प्राधान्य

अमेरिका आणि इराण यांच्यातील युद्धामुळे कच्च्या तेलाच्या किमती 100 डॉलर प्रति बॅरलच्या पुढे गेल्या आहेत. भारत आपल्या तेलाच्या गरजेपैकी सुमारे 90 टक्के आयात करतो. गेल्या वर्षीच्या 137 अब्ज डॉलरवरून 2026 या आर्थिक वर्षात तेल आयातीवरील खर्च 123 अब्ज डॉलरपर्यंत कमी झाला असला तरी, सरकारला तो आणखी कमी करायचा आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनीही ऊर्जा संकटाच्या पार्श्वभूमीवर पर्यायी इंधनाचा अवलंब करण्यावर भर दिला आहे.

वाहन क्षेत्राची प्रमुख मागणी

इंधन पुरवठ्याबाबत स्पष्टतेचा अभाव दुसरीकडे, वाहन कंपन्यांचा असा युक्तिवाद आहे की फ्लेक्स-फ्यूएल वाहने नियमित पेट्रोल वाहनांपेक्षा अधिक महाग असतील. अशा परिस्थितीत, देशभरात इंधनाच्या उपलब्धतेची खात्री झाल्यावरच ग्राहक ती खरेदी करतील. उद्योग तज्ञांचे म्हणणे आहे की, जोपर्यंत इंधन पुरवठ्याबाबत स्पष्टता येत नाही, तोपर्यंत या वाहनांसाठी मागणी निर्माण करणे कठीण होईल.