लाल किल्ल्यावर पहिल्यांदाच वंदे मातरम, 5 हजार विशेष पाहुणे… 15 ऑगस्टला या वेळी आणखी काय काय?

नवी दिल्ली : भारताचा 80वा स्वातंत्र्यदिन यंदा लाल किल्ल्यावर मोठ्या उत्साहात आणि वैशिष्ट्यपूर्ण पद्धतीने साजरा केला जाणार आहे. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी 15 ऑगस्ट 2026 रोजी लाल किल्ल्याच्या प्राचीरावरून देशाला संबोधित करतील. यंदाच्या सोहळ्याचे विशेष आकर्षण म्हणजे लाल किल्ल्यावर प्रथमच राष्ट्रगीत ‘वंदे मातरम्’ची विशेष प्रस्तुती केली जाणार आहे. ‘वंदे मातरम्’च्या 150 वर्षांच्या वारशाचे स्मरण आणि 2047 पर्यंत विकसित भारत घडविण्यात युवा शक्तीच्या योगदानाचा गौरव हा यंदाच्या सोहळ्याचा केंद्रबिंदू असेल.

पंतप्रधानांचे लाल किल्ल्यावर स्वागत

लाल किल्ल्यावर पोहोचल्यानंतर संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह, संरक्षण राज्यमंत्री संजय सेठ आणि संरक्षण सचिव राजेश कुमार सिंह पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांचे स्वागत करतील. त्यानंतर दिल्ली क्षेत्राचे जनरल ऑफिसर कमांडिंग (GoC) लेफ्टनंट जनरल राजेश सेठी यांच्याशी पंतप्रधानांची भेट करून दिली जाईल.

यानंतर पंतप्रधानांना सॅल्यूटिंग बेसपर्यंत नेण्यात येईल. तेथे इंटर-सर्व्हिसेस आणि दिल्ली पोलिसांच्या संयुक्त पथकाकडून त्यांना ‘जनरल सॅल्यूट’ देण्यात येईल. त्यानंतर पंतप्रधान गार्ड ऑफ ऑनरची पाहणी करतील.

गार्ड ऑफ ऑनरमध्ये चारही दलांचा सहभाग

पंतप्रधानांच्या गार्ड ऑफ ऑनरमध्ये भारतीय लष्कर, नौदल, हवाई दल आणि दिल्ली पोलिसांचा प्रत्येकी एक अधिकारी आणि 24 जवानांचा समावेश असेल. यंदा स्वातंत्र्यदिन सोहळ्यासाठी भारतीय लष्कर समन्वयक दलाची भूमिका बजावत आहे.

गार्ड ऑफ ऑनरचे नेतृत्व लेफ्टनंट कर्नल अर्जुन सिंह करतील. लष्करी पथकाचे नेतृत्व मेजर आदित्य शर्मा, नौदल पथकाचे नेतृत्व लेफ्टनंट कमांडर नीलम राणा, हवाई दलाच्या पथकाचे नेतृत्व स्क्वाड्रन लीडर विपिन कुमार, तर दिल्ली पोलिसांच्या पथकाचे नेतृत्व अतिरिक्त DCP विनीत कुमार करतील.

21 तोफांची सलामी आणि ध्वजारोहण

गार्ड ऑफ ऑनरनंतर पंतप्रधान लाल किल्ल्याच्या प्राचीराकडे रवाना होतील. तेथे संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह, संरक्षण राज्यमंत्री संजय सेठ, CDS जनरल एनएस राजा सुब्रमणि, हवाई दल प्रमुख एअर चीफ मार्शल एपी सिंह, नौदल प्रमुख अॅडमिरल कृष्णा स्वामीनाथन आणि लष्करप्रमुख जनरल धीरज सेठ त्यांचे स्वागत करतील.

पंतप्रधानांना ध्वजारोहणाच्या मंचापर्यंत दिल्ली क्षेत्राचे GoC घेऊन जातील. कॅप्टन सोनिया सिंह चौहान पंतप्रधानांना राष्ट्रीय ध्वज फडकविण्यास मदत करतील. यावेळी 1721 फील्ड बॅटरी (सेरेमोनियल)कडून 21 तोफांची सलामी दिली जाईल.

स्वदेशी 105 मिमी लाइट फील्ड गनचा वापर करणाऱ्या या सेरेमोनियल बॅटरीचे नेतृत्व मेजर पवन सिंह शेखावत करतील, तर नायब सूबेदार अनुतोष सरकार गन पोजिशन ऑफिसर म्हणून जबाबदारी सांभाळतील.

ध्वजाला ‘राष्ट्रीय सलामी’

राष्ट्रीय ध्वज फडकवताना लष्कर, नौदल, हवाई दल आणि दिल्ली पोलिसांच्या अधिकाऱ्यांसह प्रत्येकी 32 जवानांचा समावेश असलेला राष्ट्रीय ध्वज गार्ड ‘राष्ट्रीय सलामी’ देईल. या इंटर-सर्व्हिसेस गार्ड आणि पोलिस गार्डचे नेतृत्व मेजर लोकेंद्र सिंह शेखावत करतील.

लष्कराच्या पथकाचे नेतृत्व मेजर विकास यादव, नौदलाचे लेफ्टनंट कमांडर अभिलाष, हवाई दलाचे स्क्वाड्रन लीडर उमेश जी आणि दिल्ली पोलिसांचे अतिरिक्त DCP विकास मीणा करतील.

प्रथमच लाल किल्ल्यावर ‘वंदे मातरम्’

ध्वजारोहणानंतर राष्ट्रीय सलामी दिली जाईल. यावेळी लष्कराचा बँड ‘वंदे मातरम्’ची धून वाजवेल आणि लाल किल्ल्यावर उपस्थित सर्वजण राष्ट्रगीत गातील. त्यानंतर राष्ट्रगान होईल. बँडचे नेतृत्व सूबेदार ईश्वर सिंह करतील.

विशेष म्हणजे, पंतप्रधान ध्वज फडकवत असताना भारतीय हवाई दलाची दोन Mi-17 हेलिकॉप्टर आकाशातून पुष्पवृष्टी करतील. यापैकी एका हेलिकॉप्टरमध्ये राष्ट्रीय ध्वज, तर दुसऱ्यामध्ये ‘वंदे मातरम्’चा ध्वज असेल. विंग कमांडर रजत आणि स्क्वाड्रन लीडर अंकित वार्ष्णेय हेलिकॉप्टरचे नेतृत्व करतील.

2,500 NCC कॅडेट आणि ‘माय भारत’ स्वयंसेवक सहभागी

पंतप्रधानांच्या भाषणानंतर NCC कॅडेट आणि ‘माय भारत’चे स्वयंसेवक ‘वंदे मातरम्’ आणि त्यानंतर राष्ट्रगान सादर करतील. या सोहळ्यात सुमारे 2,500 मुलं-मुली, ज्यात लष्कर, नौदल आणि हवाई दलाचे कॅडेट तसेच ‘माय भारत’चे स्वयंसेवक सहभागी असतील.

हे सर्व ज्ञानपथावर प्राचीरासमोर बसून ‘वंदे मातरम्’ची आकृती साकारतील. ज्ञानपथावर ‘विकसित भारत @2047’ ही संकल्पना दर्शविणारे व्यू कटरही लावण्यात येणार आहेत.

5 हजार विशेष पाहुण्यांची उपस्थिती

यंदाच्या स्वातंत्र्यदिन सोहळ्यासाठी देशाच्या विविध क्षेत्रांतील सुमारे 5,000 विशेष पाहुण्यांना आमंत्रित करण्यात आले आहे. यामध्ये आंतरराष्ट्रीय योग दिनाचे स्वयंसेवक, महिला उद्योजक, विविध सरकारी योजनांचे लाभार्थी, उत्कृष्ट ‘माय भारत’ स्वयंसेवक, स्ट्रीट व्हेंडर्स, स्वच्छता कर्मचारी, दिल्ली मेट्रोचे उत्कृष्ट कर्मचारी, युवा इनोव्हेटर्स आणि वैज्ञानिक, कॅब चालक, उत्कृष्ट इंटर्न, स्टार्टअप्स, कौशल्य विकास योजनेंतर्गत प्रशिक्षित युवक, कारागीर, शेतकरी तसेच दिल्लीतील सरकारी शाळांमधील विविध स्पर्धांमध्ये उल्लेखनीय कामगिरी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा समावेश आहे.

याशिवाय विविध राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशांमधून पारंपरिक वेशभूषेत 1,500 हून अधिक नागरिकांनाही सोहळ्यासाठी आमंत्रित करण्यात आले आहे.

नागरिकांसाठी विशेष सुविधा

स्वातंत्र्यदिन सोहळ्याला येणाऱ्या नागरिकांसाठी यंदा विशेष सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्या आहेत.

• सहा ठिकाणी एकूण 25 क्लोकरूम उभारण्यात आले आहेत.
• NCC आणि ‘माय भारत’चे 200 स्वयंसेवक पोलिसांसोबत समन्वय साधून पाहुण्यांना त्यांच्या एन्क्लोजरपर्यंत पोहोचण्यास मदत करतील.
• व्हीलचेअरची आवश्यकता असलेल्या नागरिकांसाठी मेट्रो स्थानके आणि पार्किंग परिसरात NCC कॅडेट्स तैनात असतील.
• 15 ऑगस्ट रोजी सकाळी 4 वाजल्यापासून दिल्ली मेट्रो सेवा सुरू राहणार असून आमंत्रितांसाठी मेट्रो प्रवास मोफत असेल.
• वैध पार्किंग पास असलेल्या नागरिकांसाठी परेड ग्राउंडमध्ये पार्किंगची व्यवस्था करण्यात आली आहे.
• वरच्या सुभाष मार्गापासून खालच्या सुभाष मार्गापर्यंत नागरिकांची ये-जा सुलभ करण्यासाठी मजबूत रॅम्प आणि पायऱ्यांची व्यवस्था करण्यात आली आहे.

यंदाचा स्वातंत्र्यदिन सोहळा ‘वंदे मातरम्’च्या 150 वर्षांच्या ऐतिहासिक वारशाला उजाळा देतानाच ‘विकसित भारत @2047’च्या संकल्पनेत युवा शक्तीची भूमिका अधोरेखित करणारा ठरणार आहे.